Linux historia
- nowoczesny system operacyjny, o ogromnych możliwościach,
wielozadaniowy, wieloprocesowy i dostępny na wiele architektur
sprzętowych..., ale zacznijmy od początku.
Na początku lat 60. w
laboratoriach Bella, stanowiących część koncernu AT&T, przy
współpracy specjalistów z Massachussets Institute of Technology
powstawał system Multisc. Prace nad tym skomplikowanym systemem
obliczeniowym zostały przerwane pod koniec lat 60., jednak współautorzy
systemu (Ken Thompson i Denis Ritchie) zachowali minikomputer o nazwie
PDP-7 wykonany dla celów projektu przez Digital Equipment Corporation
(DEC) i kontynuowali prace nad systemem.
Efektem był UNIX (Uniplexed Information and Computing System - UNICS, w
skrócie UNIX), który powstał w 1969 r. i choć był zupełnie nowym
systemem, posiadał wiele cech tworzonego wcześniej Multisc.
Nazwa UNIX miała podkreślić fakt, iż system służy jednemu użytkownikowi
i przeznaczony jest do wykonywania jednej rzeczy w tym samym czasie. To
z kolei sprawiło, że UNIX był łatwiejszy w obsłudze od skomplikowanego
Multisc, który był przeznaczony do obsługi wielu użytkowników.
Nazwa UNIX i prawa autorskie do systemu są w posiadaniu AT&T. W
1971 roku rozpoczynają się prace nad językiem programowania C.
W 1973 roku UNIX zostaje przepisany w języku C, a gdy przedstawiono go
szerszej publiczności m.in. na ACM Symposium on Operating Systems w
1974 roku, zyskuje on coraz większą popularność. Został on udostępniony
uniwersytetom, a AT&T nie domaga się żadnych opłat od uczelni.
Kopie systemu otrzymuje także Uniwersystet Kalifornijski w Berkley
(UCB). W 1975 roku powstaje UNIX edition 5 znanay również jako PWB/UNIX
1.0, a dwa lata później Bell Labs ogłasza edition 6. W tym samym czasie
Uniwersystet w Berkley rozsyła ok. 30 kopii swoich udoskonaleń jako 1
BSD, a firma Interactive Systems Co. rozpoczyna sprzedaż oprogramowania
dla biur. W 1978 roku wersja 3 BSD zawiera już pamięć wirtualną,
biblioteki curses i termcap, jak również edytor vi.
W 1979 roku powstaje UNIX Version 7, który jest niejako systemem
wyjściowym dla wielu współcześnie rozwijanych. W 1982 roku powstaje
UNIX System III, a roku poźniej AT&T wypuszcza UNIX System V. W
1984 roku powstaje XENIX, a IBM tworzy AIX.
Powstaje wiele innych odmian tworzonych przez różne firmy, a opartej na
tym samym UNIXie, m.in.: HP-UX (Hewlett-Packard), SunOS (Sun
Microsystems), Xenix (SCO), Ultrix (DEC), SVR4, Solaris, Mach, OSF1,
IRIX czy właśnie BSD tworzone przez Uniwersytet Kalifornijski w
Berkley.
UNIX od samego początku
tworzony był przez ludzi pełnych zapału i inwencji, stąd często możemy
się spotkać z dziwnymi nazwami pewnych programów, czy czynności (demon,
zabić, etc.:-))
Jednym z klonów systemu
był także Minix - mały system, który choć nie miał wszystkich zalet
UNIXA, jednak mógł być z powodzeniem używany na mniejszych maszynach
klasy PC. Miał on małe możliwości, więc niektórzy postanowili go
ulepszyć.
Linux zawdzięcza swoje powstanie właśnie takiej potrzebie. Będąc siłą
rzeczy klonem systemu UNIX, jako system operacyjny Linux zapoczątkowany
został przez Linusa Torvalds'a i jego imieniu zawdzięcza swoją nazwę.
Cała historia sięga końca lat 80., kiedy Torvald's tworzył system
operacyjny na komputer oparty na procesorze Intel 80386. Dołączył do
niego polecenia znane z UNIXa, możliwość zarządzania zadaniami i
korzystania z wirtualnych konsol. Źródła systemu ukazały się w
Internecie w 1991r.
Pierwsza wersja Linuxa (0.01) mogła obsługiwać dyski oraz mały system
plików. Nie miała jednak jeszcze zaimplementowanej obsługi napędu
dyskietek.
Pierwszą oficjalną wersję Linuxa Torvald's zaprezentował 5 października
1991 roku. Wersja oznaczona była numerem 0.02 i posiadała już możliwość
uruchomienia bash'a (Bourne Again Shell) a także gcc. Niestety poza tym
prawie nic nie działało. Skupiono się więc na rozwoju jądra systemu i
dzięki rosnącej rzeszy entuzjastów system rozwijał się coraz
dynamiczniej. Powstaje kolejna wersja (0.03), później 0.10 i wreszcie
0.95 w marcu 1992 roku. Numer wskazywał, iż niebawem miała pojawić się
wersja finalna, teoretycznie wolna od błędów. Jednak jeszcze w grudniu
1993 roku kernel Linuxa miał wciąż niepełną wersję 0.99.pl14... Pełna
wersja oznaczona numerem 1.0 pojawiła się w marcu 1994 roku.
Spontaniczny charakter
prac oraz pełen dostęp do kodu źródłowego systemu wpłynęło na powstanie
kilku jego wydań, które różniły się wersjami jądra, jak i dołączanymi
pakietami. Z czasem wyłoniły się trzy główne odmiany (dystrybucje)
systemu Linux: Debian, Red Hat oraz Slackware.
Dynamiczne tempo rozwoju
systemu sprawia, iż staje się on z dnia na dzień coraz doskonalszy i
bardziej powszechny. Ogromna rzesza programistów z całego świata,
pracujących dla przyjemności, chętnie dokłada swoje trzy wartościowe
grosze do tego, by system był coraz lepszy i wydajniejszy...
W 1999 roku nastąpiło
wielkie zauroczenie systemem i gazety o tematyce komputerowej zaczęły
coraz mocniej rozpisywać się na temat Linuxa. Wiele komercyjnych firm
odkrywa przy tym nowe, doskonałe źródło dochodu, a entuzjastyczne
wypowiedzi nt. systemu Linux wzrastają na sile.
Należy przy tym pamiętać, iż nazwa Linux odnosi się raczej do samego
jądra systemu, które jest dostępne na zasadach GNU General Public
Licence (lub "copyleft") utworzonej przez Free Software Fundation.
Celem tej organizacji, założonej przez Richarda Stellmana, jest
promowanie "wolnego" oprogramowania o wysokiej jakości. Licancja GPL
oznacza możliwość bezpłatnego kopiowania, użytkowania i
rozpowszechniania binariów, jednak pod warunkiem, iż rozprowadzane są
wraz z kodem źródłowym (dotyczy to także wersji komercyjnych Linuxa).
Dystrybucje Linuxa są zbiorem, w którym znajduje się zarówno jądro
systemu, jak i potrzebne do pracy oprogramowanie. Różnią się one
sposobem przygotowania systemu, mechanizmami łączącymi pakiety w jedną
całość, programem instalacyjnym, przeznaczeniem oraz rodzajem i ilością
dołączanych programów.
Początkowe idee, w
świetle materialistycznej rzeczywistości współczesnego świata trochę
się niestety zacierają i nieuniknione, czysto komercyjne działania
wielu firm tworzą nową erę rozwoju Linuxa...
Linux ?
To nowoczesny system operacyjny należący do rodziny Unix. Stabilny, o
potężnych możliwościach konfiguracyjnych oraz ogromnym polu zastosowań.
Wielozadaniowość oraz możliwość korzystania z niego wielu użytkowników
powoduje, że staje się on coraz bardziej popularny. Wiele osób widzi w
nim system operacyjny alternatywny do ... (wszystkim znanego os'a zza
Atlantyku). Oferuje nam możliwość uruchamiania poszczególnych programów
jako oddzielnych procesów z ochroną pamięci, co daje nam gwarancję, że
jeden z procesów nie uszkodzi drugiego. Daje nam możliwość obsługi
wielu protokołów sieciowych (TCP/IP, IPX, Appletalk, SMB), co stawia go
na pierwszym miejscu jako sieciowy system operacyjny. Używany jest na
wielu rodzajach komputerów. Opartych o procesory Intel, Dec Alpha,
Motorola, Sparc. Znajduje zastosowanie jako system operacyjny potężnych
serwerów lub stacji roboczych, jak i w zwykłych komputerach używanych
na co dzień w biurowej sieci, jak i w domu.
Linux swoje początki
wiąże z systemami Uniksowymi. Jego historia sięga końca lat
osiemdziesiątych. W tym okresie fiński informatyk,
Linus Torvalds
Linus Torvalds, zaczął tworzyć system operacyjny na komputer oparty o
procesor Intel 80386. Początkowo pozbawiony był wszelakich
zawansowanych możliwości, lecz z czasem się to zmieniło. Torvalds
dołączył do niego możliwość wykorzystania poleceń znanych z Uniksów,
możliwość korzystania z wirtualnych konsol i zarządzanie zadaniami. Po
raz pierwszy źródła Linuksa pojawiły się w Internecie w 1991 roku, lecz
nikt nie interesował się nim zbytnio. Z czasem jednak wzbudził
zainteresowanie programistów z całego świata. Ci pracując na rzecz jego
rozwoju przyczynili się do jego rozpowszechnienia. Do dzisiaj jądro, o
które oparta jest praca systemu, modyfikowane jest przez ludzi z całego
świata, lecz nad jego rozwojem czuwa Linus Torvalds i on badając
stabilność jądra nadaje mu miano stabilnego, przydzielając odpowiedni
numer identyfikacyjny (np.: 2.0.36 lub 2.2.13), gdzie druga cyfra po
kropce, jeśli jest parzysta, oznacza jądro stabilne. Właśnie dlatego
nie możemy mówić, że Linux jest tworem konkretnej firmy, ponieważ jego
powstanie wiąże się z pracą wielu ludzi.
Nazwy Linux możemy użyć
raczej jedynie w odniesieniu do jądra systemu. Natomiast jądro wraz z
oprogramowaniem potrzebnym do pracy systemu nazywamy dystrybucją.
Dystrybucji Linuksa istnieje kilkanaście. Najbardziej znane, to:
RedHat, Debian, Caldera, SlackWare, Mandrake, S.u.S.E. Każda
dystrybucja różni się od siebie jedynie sposobem przygotowania i
dostarczonymi narzędziami , więc nie ma obawy, że jakieś programy nie
będą działać, jeśli mamy zainstalowaną inną dystrybucję. Należy również
pamiętać, że sam Linux oraz wiele aplikacji jest rozprowadzany na
zasadach określonych przez Powszechną Licencję Publiczną GNU. Oznacza
to, że bezpłatnie można kopiować, używać i rozpowszechniać źródła, bądź
binaria. Jednak kupując jakąś dystrybucję musimy za nią zapłacić,
ponieważ dana firma nalicza koszty za jej przygotowanie, tzn. nośniki
danych, dobranie odpowiednich aplikacji, publikacja tego wszystkiego,
itp.
